كه عطسه آرد او را ببويانند قلاع ايشان را هرچه در قلاع بزرگان مىآيد مفيد بود گل بنفشه و گل سرخ را سائيده ذرور سازند و در بلغمى قدرى زعفران نيز زياده كنند و گاو زبان سوخته و آرد جو بريان در دهن پاشيدن نيز نفع دهد و ترنجبين با گلاب سائيده پاشيدن نيز نفع مىكند و اگر ازين تدبير فائده نشود حجامت كنند و زلو بچسپانند صرير الاسنان فى النوم اكثر صبيان و همچنين مشائخ و نسوان در خواب دندان مىسايند علاج آن بعد از نضج از مسهل گرم و حب ايارج تنقيه كنند و گردن را بروغن زنبق بمالد و باديان سائيده در گلقند آميخته بخورد و در اكثر كه بصبيان عارض مىشود خودبخود زايل مىگردد و لعابى كه از دهن صبيان جارى باشد اقاقيا سائيده در دهن بمالند لذع لثه تكميد كردن بروغن و موم مفيد بود ورم لثه كه بوقت روئيدن دندان حادث شود علاج آن چنان نمايند كه دندان زود برآيند استرخاى لهات يعنى سست شدن و افتادن ملاذه چون شب يمانى سائيده بعسل اميخته بر لهات بمالند استرخاى ملاذه را مفيد بود و مازو به سركه و يا نشاسته با سركه و گل ملتهانى با سركه سائيده بر يافوخ طلا كردن استرخاء ملاذه را مفيد بود سعال اكثر بسبب كثرت رطوبت حادث شود علاج آن بعلاج سعال بلغمى بزرگان كنند و در سعال اطفال اگرچه بلغمى باشد چيزى شديد الحرارة و اليبوسة ندهند و همچنين است علاج خرخرهء عظيمه يعنى آواز شديد كه در وقت خواب از سينه مىآيد دبه ورم ريه باشد هرگاه طفل را عارض شود نفس زودزود زند و گوى زير اضلاع حادث شود علاج آن از منضجات و مسهلات و منشفات بلغم بايد كرد و سينهء مريض را از هواى سرد محفوظ بايد داشت و اغذيه بارده نبايد داد و اگر تواند ماده را پزانيده مسهل دهد و الا انتظار اين نبايد كرد و زود ماده به مسهل و شياف مناسب دفع بايد كرد صفت منضج كه درين مرض به كار آيد اصل السوس مقشر نيمكوفته گاو زبان مويز منقى پرسياوشان انجير گل بنفشه تخم خبازى عنب الثعلب